Obowiązek uzyskania koncesji wynika z ustawy Prawo działalności gospodarczej lub innych ustaw regulujących szczegółowo dany rodzaj działalności.
Koncesji wymaga działalność gospodarcza w zakresie:

* poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych;
* wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym;
* wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią;
* ochrony osób i mienia;
* transportu lotniczego oraz wykonywania innych usług lotniczych;
* budowy i eksploatacji autostrad płatnych;
* zarządzania liniami kolejowymi oraz wykonywania przewozów kolejowych;
* rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.

Pozostała działalność podlegająca do tej pory koncesjonowaniu będzie objęta wymogiem uzyskania zezwolenia na podstawie m.in.:

* ustawy o łączności,
* ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej,
* ustawy o ochronie roślin uprawnych,
* Prawa Łowieckiego,
* Kodeksu Celnego,
* ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich oraz obrocie tymi wyrobami,
* ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą towarami i usługami oraz o obrocie specjalnym.

Koncesje są udzielane na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat.
Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać:

* oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedziby i adres
* numer w rejestrze przedsiębiorców
* określenie rodzaju i zakresu wykonywania działalności gospodarczej, na którą ma być udzielona koncesja
* informacje określone w przepisach ustaw regulujących w sposób szczegółowy dany rodzaj działalności.

Organy właściwe do wydania decyzji w sprawie udzielenia koncesji określają przepisy nakładające obowiązek uzyskania koncesji na dany rodzaj działalności. Zazwyczaj jest to minister właściwy dla danego rodzaju działalności.